เจาะลึกข้อมูลจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐปี 2568

ขอบเขตของรายงานคือโครงการที่มีวันที่ประกาศตั้งแต่ 1 มกราคม 2568 ถึง 31 ธันวาคม 2568 ในฐานข้อมูล GovSurge โดยใช้วงเงินงบประมาณของโครงการเป็นหลักในการเปรียบเทียบมูลค่าตลาด

จุดประสงค์ไม่ใช่การสรุปเชิงกฎหมายหรือแทนประกาศทางการของแต่ละหน่วยงาน แต่เป็นการอ่านภาพรวมตลาดจากข้อมูลสาธารณะ เพื่อช่วยให้ผู้ประกอบการเห็นว่าควรติดตามตลาด หน่วยงาน และหมวดงานใดต่อ

ข้อมูลปี 2568 มีทั้งหมด 156,340 โครงการ วงเงินงบประมาณรวมประมาณ 1.418 ล้านล้านบาท ค่าเฉลี่ยงบประมาณต่อโครงการอยู่ที่ประมาณ 9.07 ล้านบาท แต่ค่ามัธยฐานอยู่ที่ประมาณ 2.21 ล้านบาท แปลว่ามีโครงการขนาดใหญ่มากบางส่วนที่ดันค่าเฉลี่ยให้สูงขึ้น

เมื่อดูการกระจายตามขนาดงบประมาณ โครงการที่มีวงเงินมากกว่า 100 ล้านบาทมีเพียง 1,397 โครงการ แต่งบประมาณรวมสูงถึงประมาณ 573.4 พันล้านบาท ขณะที่โครงการช่วง 10-100 ล้านบาทมี 19,444 โครงการ และงบประมาณรวมประมาณ 476.7 พันล้านบาท

ในชุดข้อมูลนี้ พฤศจิกายน 2568 มี 23,837 โครงการ และวงเงินงบประมาณรวมประมาณ 249.9 พันล้านบาท รองลงมาคือสิงหาคมที่มี 17,860 โครงการ และงบประมาณรวมประมาณ 142.0 พันล้านบาท

ตัวเลขบนแท่งคือวงเงินงบประมาณรวม หน่วยเป็นพันล้านบาท ส่วนจำนวนโครงการของเดือนสูงสุดคือพฤศจิกายน ที่ 23,837 โครงการ

ตัวเลขรายเดือนควรถูกใช้เพื่อวางแผนกำลังทีมและรอบติดตามตลาด ไม่ใช่ใช้ทำนายแบบตายตัว เพราะจังหวะประกาศขึ้นอยู่กับงบประมาณ แผนงาน และการดำเนินการของแต่ละหน่วยงาน

หน่วยงานที่มีงบประมาณรวมสูงสุดในข้อมูลปี 2568 ส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับโครงสร้างพื้นฐาน ถนน น้ำ ไฟฟ้า เมือง และระบบขนส่ง ซึ่งสอดคล้องกับสัดส่วนงานก่อสร้างที่สูงมากในภาพรวม

งานจ้างก่อสร้างมีจำนวน 72,020 โครงการ และวงเงินรวมประมาณ 843.4 พันล้านบาท เป็นกลุ่มที่มีมูลค่าสูงสุด ตามด้วยงานซื้อ งานจ้างบริการ และงานเช่า

การอ่านประเภทงานควรแยกจากวิธีจัดซื้อจัดจ้าง ประเภทงานบอกว่างานนั้นเป็นงานซื้อ จ้างบริการ ก่อสร้าง หรือเช่า ส่วนวิธีจัดซื้อจัดจ้างบอกว่าหน่วยงานใช้ช่องทางใดในการเชิญชวนหรือคัดเลือกผู้ประกอบการ

ถ้าดูเฉพาะจำนวนโครงการ งานช่วง 500,000-2 ล้านบาท และ 2-10 ล้านบาทมีจำนวนรวมกันมากกว่า 134,000 โครงการ แต่ถ้าดูตามวงเงิน งานมากกว่า 100 ล้านบาท และงาน 10-100 ล้านบาทรวมกันมีงบประมาณมากกว่า 1.05 ล้านล้านบาท

สำหรับผู้ประกอบการรายเล็กหรือทีมที่เพิ่งเริ่มเข้าตลาดภาครัฐ งานขนาดกลางอาจเป็นพื้นที่เรียนรู้ที่เหมาะกว่า เพราะจำนวนโครงการมากกว่าและอาจใช้ทีมเตรียมข้อเสนอน้อยกว่างานขนาดใหญ่มาก แต่ยังต้องอ่านคุณสมบัติและเอกสารของแต่ละงานเป็นรายโครงการ

เพื่อให้ข้อมูลนำไปใช้ทางธุรกิจได้ง่ายขึ้น เราจัดกลุ่มงานด้วยคำสำคัญจากชื่อโครงการและรายการเอกสารที่มีอยู่ กลุ่มเหล่านี้ไม่ใช่หมวดทางการ แต่ช่วยให้เห็นว่าตลาดย่อยใดมีมูลค่าและจำนวนโครงการมากเป็นพิเศษ

เมื่อดูตามจังหวัด กรุงเทพมหานครมีงบประมาณรวมประมาณ 310.2 พันล้านบาท สูงสุดในชุดข้อมูลนี้ แต่กลุ่มที่ไม่ระบุจังหวัดมีงบประมาณรวมประมาณ 208.5 พันล้านบาท จึงควรระวังเมื่อนำข้อมูลจังหวัดไปใช้วิเคราะห์พื้นที่ขาย

รายชื่อผู้ชนะหรือผู้ได้รับคัดเลือกช่วยให้เห็นผู้เล่นที่ปรากฏในตลาดภาครัฐปี 2568 แต่การจัดอันดับตามมูลค่าไม่ได้แปลว่าบริษัทเหล่านี้เป็นคู่แข่งของทุกธุรกิจ เพราะบางรายชนะงานเฉพาะกลุ่ม บางรายมีจำนวนงานน้อยแต่มูลค่าสูง และบางรายมีจำนวนงานมากในหมวดสินค้าเฉพาะ

วิธีใช้ข้อมูลนี้ให้เกิดประโยชน์คือเลือกตลาดของตัวเองก่อน เช่น เวชภัณฑ์ งานถนน งานซ่อมบำรุง หรือบริการ IT แล้วค่อยดูว่าผู้ชนะรายใดปรากฏซ้ำในตลาดนั้น งบประมาณเฉลี่ยเท่าไร และชนะกับหน่วยงานใดบ่อย

ตัวเลขภาพรวมช่วยให้เห็นว่าตลาดใหญ่แค่ไหน แต่การตัดสินใจจริงควรลงรายละเอียดตามสินค้า บริการ จังหวัด หน่วยงาน และความพร้อมของบริษัท

• ถ้าขายงานก่อสร้างหรือวัสดุก่อสร้าง ควรติดตามหน่วยงานโครงสร้างพื้นฐานและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอย่างต่อเนื่อง เพราะงบประมาณจำนวนมากกระจุกอยู่ในงานถนน อาคาร และระบบน้ำ
• ถ้าขายเวชภัณฑ์หรืออุปกรณ์การแพทย์ ตลาดซื้อภาครัฐมีขนาดใหญ่ แต่ต้องแยกสินค้าให้ละเอียด เพราะสเปค ใบอนุญาต ผู้ผลิต และเงื่อนไขส่งมอบมีผลต่อการเข้าร่วมงาน
• ถ้าทำบริการซ่อมบำรุง ทำความสะอาด รักษาความปลอดภัย หรือ IT ควรดูข้อมูลย้อนหลังรายหน่วยงาน เพราะงานบริการมักมีลักษณะซื้อซ้ำหรือจ้างต่อเนื่องมากกว่างานครั้งเดียว
• เดือนที่มีโครงการหนาแน่นควรใช้เป็นสัญญาณวางแผนทีม ไม่ใช่รอถึงเดือนนั้นแล้วค่อยเริ่มหาโครงการ เพราะการเตรียมคุณสมบัติ เอกสาร และคู่ค้าอาจต้องใช้เวลาล่วงหน้า
• รายชื่อผู้ชนะย้อนหลังช่วยให้เห็นคู่แข่งหรือผู้เล่นหลักในแต่ละตลาด แต่ควรกลับไปอ่านงานตัวอย่างเสมอ เพราะการชนะอาจมาจากสเปค คุณสมบัติ ราคา พื้นที่ หรือเงื่อนไขเฉพาะของโครงการนั้น

• รายงานนี้นับโครงการตามวันที่ประกาศระหว่าง 1 มกราคม 2568 ถึง 31 ธันวาคม 2568 ไม่ใช่ปีงบประมาณ
• งบประมาณรวมใช้วงเงินงบประมาณของโครงการ ส่วนราคาที่ชนะหรือราคาที่ตกลงซื้อหรือจ้างอาจมีข้อมูลไม่ครบทุกโครงการ
• ข้อมูลวิธีคัดเลือกและเฉพาะเจาะจงในรอบนำเข้าที่ใช้ประกอบฐานข้อมูลนี้รวมเฉพาะโครงการที่มีวงเงินตั้งแต่ 100,000 บาทขึ้นไป จึงไม่ควรใช้รายงานนี้เพื่อสรุปจำนวนงานขนาดเล็กของสองวิธีนี้